Το Debian ως έργο άρχισε στις 16 Αυγούστου του 1993 από τον Ίαν Μέρντοκ (Ian Murdock), φοιτητή τότε του πανεπιστημίου Purdue, όταν έγραψε το Μανιφέστο του Debian, το οποίο καλούσε για τη δημιουργία μιας διανομής linux που θα αναπτυσσόταν με τρόπο ανοιχτό, στο πνεύμα του GNU/Linux. Ο Μέρντοκ διάλεξε το όνομα συνδυάζοντας το όνομα της τότε φιλενάδας του Ντέμπρα (Debra) με το δικό του (Ian). Το Debian ξεκίνησε σαν μια μικρή ομάδα ανάπτυξης ελεύθερου/ανοιχτού λογισμικού και σιγά-σιγά μεγάλωσε σε μια τεράστια κοινότητα χρηστών και developers. Πάνω στο Debian είναι βασισμένες δημοφιλείς διανομές όπως το Ubuntu και το Linux Mint, καθώς και εκατοντάδες άλλες διανομές linux.
Το 1996 ο Bruce Perens αντικατέστησε τον Ian Murdock σαν επικεφαλής του εγχειρήματος. Τον ίδιο χρόνο ο developer Ean Schuessler πρότεινε τη δημιουργία ενός κοινωνικού συμβολαίου ανάμεσα στο εγχείρημα και τους χρήστες του. Ο Perens, βασιζόμενος σε ιδέες από ταχυδρομικές λίστες και συζητήσεις, συνέταξε το Debian Social Contract και τις Debian Free Software Guidelines, ορίζοντας θεμελιώδεις υποσχέσεις σχετικά με την ανάπτυξη του Debian.
Το Debian είναι ένας εξ ολοκλήρου εθελοντικός οργανισμός αφιερωμένος στην ανάπτυξη ελεύθερου λογισμικού και στην προώθηση των ιδεωδών της κοινότητας του Ελεύθερου Λογισμικού. Οι developers του Debian εμπλέκονται σε διάφορες δραστηριότητες, μεταξύ άλλων στη διαχείριση των δικτυακών τόπων του έργου, στον γραφικό σχεδιασμό, στη νομική ανάλυση των αδειών λογισμικού, στο γράψιμο τεκμηρίωσης και, φυσικά, στη συντήρηση των πακέτων του λογισμικού.
Για την προώθηση της φιλοσοφίας του και την προσέλκυση προγραμματιστών που πιστεύουν στις αρχές που το Debian αντιπροσωπεύει, το Σχέδιο Debian έχει δημοσιεύσει έναν αριθμό κειμένων που σκιαγραφούν τις αξίες του και χρησιμεύουν σαν οδηγοί του τι σημαίνει να είναι κάποιος προγραμματιστής του Debian:
- Το Κοινωνικό Συμβόλαιο του Debian είναι μια διακήρυξη των δεσμεύσεων του Debian προς την κοινότητα του Ελεύθερου Λογισμικού. Οποιοσδήποτε συμφωνεί στην τήρηση του Κοινωνικού Συμβολαίου μπορεί να γίνει ένας συντηρητής. Οποιοσδήποτε συντηρητής μπορεί να εισάγει καινούριο λογισμικό στο Debian — με την προϋπόθεση ότι το λογισμικό αυτό πληροί τα κριτήρια του να είναι ελεύθερο και ότι το πακέτο ακολουθεί τα ποιοτικά πρότυπα του έργου.
- Οι Οδηγίες του Debian για το Ελεύθερο Λογισμικό είναι μια ξεκάθαρη και περιεκτική διατύπωση των κριτηρίων του Debian για το ελεύθερο λογισμικό. Το DFSG είναι ένα κείμενο με μεγάλη επιρροή στο Κίνημα του Ελεύθερου Λογισμικού και ήταν η βάση για τον Ορισμό του Ανοιχτού Κώδικα.
- Το Εγχειρίδιο Πολιτικής του Debian είναι ένας εκτενής προσδιορισμός των ποιοτικών προτύπων του Debian Project.
Το Debian σήμερα
Τριάντα τρία χρόνια μετά, το «Παγκόσμιο Λειτουργικό Σύστημα» παραμένει από τους πιο σταθερούς πυλώνες του ελεύθερου λογισμικού. Η τρέχουσα σταθερή έκδοση είναι το Debian 13 «trixie», που κυκλοφόρησε στις 9 Αυγούστου 2025 και έφτασε στην αναθεώρηση 13.6 στις 11 Ιουλίου 2026. Το trixie περιλαμβάνει συνολικά 69.830 πακέτα, από τα οποία περισσότερα από 14.100 είναι εντελώς νέα, ενώ για πρώτη φορά υποστηρίζεται επίσημα η αρχιτεκτονική riscv64 — συνολικά επτά αρχιτεκτονικές. Ο κύκλος ζωής της έκδοσης εκτείνεται σε πέντε χρόνια: πλήρης υποστήριξη έως τον Αύγουστο του 2028 και Μακροχρόνια Υποστήριξη (LTS) έως τον Ιούνιο του 2030. Στο μεταξύ, η επόμενη έκδοση, με κωδική ονομασία «forky», βρίσκεται ήδη στο στάδιο του testing.
Στο πλαίσιο της δημοκρατικής διακυβέρνησης του έργου, τον Απρίλιο του 2026 οι developers εξέλεξαν νέα Επικεφαλής του Σχεδίου Debian (DPL) τη Sruthi Chandran, βιβλιοθηκονόμο από την Ινδία που στράφηκε στο ελεύθερο λογισμικό, διαδεχόμενη τον Andreas Tille. Στην ψηφοφορία, που διεξήχθη με τη μέθοδο Condorcet, συμμετείχαν 347 από τους 1.039 εγγεγραμμένους Debian Developers, ενώ βασική προτεραιότητα της νέας DPL είναι η ενίσχυση της πολυμορφίας και της ορατότητας των γυναικών και των υποεκπροσωπούμενων ομάδων μέσα στην κοινότητα.
Η κοινότητα, εξάλλου, συναντήθηκε πρόσφατα και δια ζώσης: το DebConf26, το 27ο ετήσιο συνέδριο των προγραμματιστών του Debian, φιλοξενήθηκε από τις 20 έως τις 25 Ιουλίου 2026 στη Σάντα Φε της Αργεντινής, στο Εθνικό Πανεπιστήμιο του Litoral, με περίπου 300 συμμετέχοντες και πάνω από 80 δραστηριότητες — ένα συνέδριο που, όπως πάντα, οργανώνεται αποκλειστικan, φιλοξενήθηκε από τις 20 έως τις 25 Ιουλίου 2026 στη Σάντα Φε της Αργεντινής, στο Εθνικό Πανεπιστήμιο του Litoral, με περίποά από εθελοντές.
Κάθε χρόνο στις 16 Αυγούστου η κοινότητα γιορτάζει την Ημέρα Debian (Debian Day) με τοπικές εκδηλώσεις σε όλο τον κόσμο. Χρόνια πολλά, Debian!