Ορόσημα, δυναμική και τα επόμενα βήματα για την ευρωπαϊκή ψηφιακή κυριαρχία

Linux Foundation Europe

Το 2025 αποτέλεσε σημείο καμπής για το Linux Foundation Europe, καθώς οι ανοιχτές τεχνολογίες βρέθηκαν στο επίκεντρο ρυθμιστικών, γεωπολιτικών και βιομηχανικών εξελίξεων στην Ευρώπη. Το ανοιχτό λογισμικό αναδείχθηκε όχι απλώς ως τεχνική επιλογή, αλλά ως κοινό θεμέλιο ψηφιακής υποδομής που διαπερνά κρίσιμους τομείς: ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, υλικό και τεχνητή νοημοσύνη.

Από τον διάλογο στη στρατηγική πράξη

Η χρονιά ξεκίνησε με υψηλής πυκνότητας γεγονότα στις Βρυξέλλες, με κορυφαίο το FOSDEM, όπου η κοινότητα επανέθεσε κρίσιμα ερωτήματα: πώς μεταφράζεται στην πράξη η ετοιμότητα για τον CRA, ποια είναι τα όρια ευθύνης των maintainers και πώς κατανέμεται το ρυθμιστικό βάρος σε οικοσυστήματα ανοιχτού κώδικα που λειτουργούν ως ψηφιακά κοινά.

Παράλληλα, οι εκδόσεις του DeepSeek επανέφεραν δυναμικά τη συζήτηση για αποδοτικά, μικρότερα και εξειδικευμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, ενισχύοντας την ευρωπαϊκή στρατηγική γύρω από πολυγλωσσικά LLMs, ανοικτά datasets και εργαλεία αξιολόγησης.

Ψηφιακή κυριαρχία χωρίς απομόνωση

Καθοριστική ήταν η συμβολή του Gabriele Columbro, ο οποίος επανέλαβε ότι η ψηφιακή κυριαρχία δεν επιτυγχάνεται με τεχνολογικό προστατευτισμό, αλλά με την ικανότητα ελέγχου, τροποποίησης και λειτουργίας των τεχνολογιών που ήδη στηρίζουν την παγκόσμια οικονομία. Το επιχείρημα ότι το ανοιχτό λογισμικό αποτελεί τον ισχυρότερο μηχανισμό μείωσης τεχνολογικής εξάρτησης εδραιώθηκε τόσο σε πολιτικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο.

Από την κανονιστική συμμόρφωση στη βιωσιμότητα των κοινών

Η συνεργασία με το OpenSSF και οι εργασίες πολιτικής γύρω από τον CRA αποκάλυψαν ένα δομικό πρόβλημα: τη χαμηλή ετοιμότητα πολλών οργανισμών και τη θεσμική απόσταση μεταξύ ρυθμιστικών απαιτήσεων και πραγματικών πρακτικών διακυβέρνησης έργων OSS. Οι συζητήσεις στο πλαίσιο του UN Open Source Week και των ευρωπαϊκών roadshows μετέθεσαν το βάρος από τη θεωρία στη λειτουργική ερώτηση: ποια κομμάτια του ψηφιακού οικοσυστήματος είναι «δημόσια υποδομή» και ποιος τα συντηρεί.

Χρηματοδότηση, αξία και ευρωπαϊκή προστιθέμενη ισχύς

Κεντρικό συμπέρασμα της έρευνας της LF Europe και άλλων φορέων ήταν ότι, παρότι η Ευρώπη διαθέτει ισχυρό ανθρώπινο δυναμικό στο ανοιχτό λογισμικό, αποσπά περιορισμένο μέρος της οικονομικής αξίας. Η συζήτηση για ένα ευρωπαϊκό Sovereign Tech Fund, με πρότυπο το γερμανικό Sovereign Tech Fund, αποκτά στρατηγικό χαρακτήρα: χαρτογράφηση εξαρτήσεων, χρηματοδότηση συντήρησης και ασφάλειας, μείωση συστημικού κινδύνου.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η πολιτική αυτή δεν περιορίζεται στη δημόσια χρηματοδότηση, αλλά συνδέεται ρητά με την ανάγκη ανάπτυξης βιώσιμων ευρωπαϊκών εταιρειών ανοιχτού λογισμικού, ικανών να αναπτύξουν προϊόντα και υπηρεσίες πάνω στα κοινά.

Τεχνική πρόοδος με ευρωπαϊκό αποτύπωμα

Το 2025 σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος σε έργα-κλειδιά:

Sylva σε cloud-native τηλεπικοινωνίες και edge.
OpenWallet Foundation για ψηφιακά διαπιστευτήρια.
Servo στο web platform stack.
RISE για το οικοσύστημα RISC-V.
NeoNephos σε multi-cloud και edge αρχιτεκτονικές.
PowSyBl για μοντελοποίηση ενεργειακών δικτύων.

Συμπέρασμα και προοπτική για το 2026

Το 2025 κατέδειξε ότι η ευρωπαϊκή ψηφιακή κυριαρχία δεν είναι αφηρημένο αφήγημα, αλλά ζήτημα επενδύσεων, θεσμών και οικοσυστημάτων. Η Linux Foundation Europe συνέβαλε στη μετάβαση από τη ρητορική στη λειτουργική πολιτική: ανοιχτά commons, ασφάλεια, βιωσιμότητα και ευρωπαϊκή οικονομική αξία.

Το 2026, με την πλήρη εφαρμογή του CRA και την ωρίμανση των πολιτικών προτάσεων, το ζητούμενο είναι σαφές: συστηματική δημόσια και ιδιωτική επένδυση στο ανοιχτό λογισμικό ως κρίσιμη ψηφιακή υποδομή. Όχι για να χτιστούν «τείχη», αλλά για να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή ικανότητα να κατανοεί, να εξελίσσει και να κυβερνά τις τεχνολογίες πάνω στις οποίες στηρίζεται η κοινωνία και η οικονομία.

—

Σχετικές πηγές με το άρθρο:

Linux Foundation Europe – επίσημη ιστοσελίδα. Η κεντρική σελίδα του οργανισμού, περιλαμβάνει πληροφορίες για δράσεις, έργα και πολιτικές: https://linuxfoundation.eu/

2. “Open Is Sovereign” – Πολιτικό αφήγημα

Open Is Sovereign: Why Europe’s Digital Future Must Be Built on Global Open Source Ecosystems: https://linuxfoundation.eu/newsroom/open-is-sovereign-why-europes-digital-future-must-be-built-on-global-open-source-ecosystems

3. Cyber Resilience Act και Open Source

European Commission – Cyber Resilience Act (CRA)
Επίσημη σελίδα πολιτικής και περιγραφής κανονισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:
https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/cyber-resilience-act

OpenSSF – Public Policy & CRA Resources
Σελίδα Open Source Security Foundation για πολιτική, οδηγίες και ευρωπαϊκές κανονιστικές πρωτοβουλίες:https://openssf.org/public-policy/

4. Χρηματοδότηση Open Source ως δημόσια υποδομή

Linux Foundation Research – World of Open Source Europe Report (2025)
Αναφορά σε ανοιχτό λογισμικό, στρατηγική ωριμότητα και ψηφιακή κυριαρχία στην Ευρώπη:
https://www.linuxfoundation.org/research/world-of-open-source-eu-2025/

Sovereign Tech Fund (Germany)
Η επίσημη σελίδα στο Wikipedia για τον γερμανικό φορέα που χρηματοδοτεί έργα ανοιχτού λογισμικού:
https://en.wikipedia.org/wiki/Sovereign_Tech_Agency

EU Sovereign Tech Fund – Feasibility Study
Σελίδα που περιγράφει την ευρωπαϊκή πρόταση χρηματοδότησης έργων ανοιχτού λογισμικού:
https://en.wikipedia.org/wiki/EU_Sovereign_Tech_Fund

5. Digital Public Infrastructure & Open Source

United Nations – Digital Public Infrastructure (DPI)
Επίσημη περιγραφή του μοντέλου DPI του ΟΗΕ και της σχέσης του με τα κοινά:
https://digitalpublicinfrastructure.org/