Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει μια νέα στρατηγική με στόχο την ενίσχυση της εμπορικής αξιοποίησης ευρωπαϊκού λογισμικού ανοιχτού κώδικα (open source), επιδιώκοντας να μειώσει την εξάρτηση της Ευρώπης από αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς και να ενισχύσει την ψηφιακή της κυριαρχία .
Σύμφωνα με δημόσια διαβούλευση που δημοσιεύτηκε πρόσφατα, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι το open source διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη δημιουργία ενός πιο αποκεντρωμένου και ανθεκτικού ψηφιακού οικοσυστήματος. Η ανοικτή πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα επιτρέπει την επαναχρησιμοποίηση, την προσαρμογή και τη συνεργατική ανάπτυξη, περιορίζοντας την εξάρτηση από κλειστά, ιδιόκτητα τεχνολογικά συστήματα.
Ωστόσο, η Επιτροπή παραδέχεται ότι, παρά τα θετικά αποτελέσματα των έως τώρα ευρωπαϊκών προγραμμάτων στήριξης, η χρηματοδότηση της έρευνας από μόνη της δεν επαρκεί για να βοηθήσει τα ευρωπαϊκά έργα open source να κλιμακωθούν και να σταθούν εμπορικά στην αγορά. Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά, μεγάλο μέρος της αξίας που παράγεται από έργα ανοιχτού κώδικα στην Ευρώπη τελικά αξιοποιείται εκτός ΕΕ, συχνά προς όφελος μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών, μέσω δημόσιων και ιδιωτικών συμβάσεων
Η νέα στρατηγική αναμένεται να παρουσιαστεί το πρώτο τρίμηνο του 2026, παράλληλα με την Πράξη για την Ανάπτυξη Υποδομών Cloud και Τεχνητής Νοημοσύνης (Cloud and AI Development Act – CAIDA). Θα επικεντρώνεται στην «αναβάθμιση των κοινοτήτων», τη βιομηχανική αξιοποίηση, την ενσωμάτωση στην αγορά και τη μακροπρόθεσμη εμπορική βιωσιμότητα των καινοτομιών open source.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη βελτίωση της διακυβέρνησης των έργων ανοιχτού κώδικα, καθώς και στην ασφάλεια των εφοδιαστικών τους αλυσίδων. Οι ευπάθειες σε widely used open source components μπορούν να έχουν εκτεταμένες συνέπειες, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια πιο συστηματική και επαγγελματική προσέγγιση.
Παράλληλα, η Επιτροπή επιδιώκει να διασφαλίσει τη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα των οργανισμών που βρίσκονται πίσω από τέτοια έργα, ενθαρρύνοντας συνεργασίες με τον δημόσιο τομέα. Στο ίδιο πλαίσιο, καλεί τις δημόσιες διοικήσεις να υιοθετούν περισσότερο open source λογισμικό και να συνεισφέρουν ενεργά πίσω στις κοινότητες που το αναπτύσσουν.
Στρατηγικός στόχος είναι η αντικατάσταση ακριβών ή υπερβολικά «εξορυκτικών» ως προς τα δεδομένα ιδιόκτητων τεχνολογικών στοίβων που κυριαρχούν σήμερα στην ευρωπαϊκή αγορά. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται ως συνέχεια προηγούμενων κινήσεων της Επιτροπής, όπως η μετονομασία του προγράμματος Next Generation Internet σε Open Internet Stack, με σαφή προσανατολισμό προς πιο εμπορικά βιώσιμες λύσεις open source.
Η στρατηγική ευθυγραμμίζεται επίσης με νεότερες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, όπως το European Digital Infrastructure Consortium for Digital Commons, στο οποίο χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ολλανδία συνεργάζονται για την ανάπτυξη ανοιχτού λογισμικού για τη δημόσια διοίκηση. Παράλληλα, οργανισμοί της αγοράς, όπως η πρωτοβουλία EuroStack, πιέζουν για στοχευμένη δημόσια στήριξη τεχνολογιών που μπορούν να σταθούν ανταγωνιστικά σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η δημόσια διαβούλευση της Επιτροπής παραμένει ανοιχτή έως τις 3 Φεβρουαρίου, δίνοντας τη δυνατότητα σε φορείς, εταιρείες και κοινότητες open source να επηρεάσουν τη διαμόρφωση της μελλοντικής ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ψηφιακή ανεξαρτησία.
Πηγή άρθρου: https://www.euractiv.com/